BOWIE’S BLACKSTAR: ‘JAMMER DAT ZE EEN HOER WAS’

CYy1zhvUMAAC91Z

De tweede track op het nieuwe Bowie-album Blackstar draagt de opmerkelijke titel ‘Tis a Pity She Was a Whore’. Deze naam behoort in oorsprong toe aan een 16de eeuws Engels toneelstuk dat werd geschreven door John Ford. Het stuk gaat onder meer over incest en is dan ook in zijn geschiedenis verscheidene malen langdurig verboden geweest.
In de recente geschiedenis van David Bowie is het lied van deze naam ook al eerder voorgekomen. Het werd in november 2014 twee keer uitgebracht. Een keer als verrassende opening – samen met Sue (Or in a Season of Crime) (dat ook op Blackstar staat) – van het compilatie-album Nothing has changed. En een keer, opnieuw samen met Sue, als single. Over dat compilatie-album valt nog wel iets te zeggen. Het geeft ‘een overzicht van 50 jaar Bowie’ maar het is weer typisch des Bowie’s om zo’n album dan te openen met het tegendeel van de titel, namelijk twee volstrekt nieuwe en anders georkestreerde songs. Nota bene met The Maria Schneider Jazz Orchestra! Bowie heeft zijn leven lang een diepe afkeer van jazz beleden.

De beide 2014-versies verschillen nogal van die op Blackstar en met name ‘Tis a Pity She Was a Whore vind ik eigenlijk in de eerste versie beter. Het is niet duidelijk of het Maria Schneider Orchestra hier ook op figureert. Ik heb nergens iets kunnen vinden dat daarover zekerheid biedt, maar het lijkt er wel op. De samenwerking met haar is maar zeer kortstondig geweest. Bowie is voor Blackstar verder gegaan met de band van Donny McCaslin die overigens wel uit haar orkest komt.

Eerst maar eens de ongewone, keiharde en tamelijk gewaagde tekst:

Man, she punched me like a dude
Hold your mad hands, I cried
‘Tis a pity she was a whore
‘Tis my curse, I suppose
That was patrol
That was patrol
This is the war

Black struck the kiss, she kept my cock
Smote the mistress, drifting on
‘Tis a pity she was a whore
She stole my purse, with rattling speed
That was patrol
This is the war

Het derde couplet is hetzelfde als het eerste, alleen de vierde regel is anders: ‘Tis my face, I suppose.
‘Smote’ is van ‘smite’: beuken, kwellen, (ver)slaan.
Volgens Bowie zelf drukt de song “the shocking rawness of the First World War” uit. Dat maakt het woord ‘patrol’ ook duidelijker. Op patrouille gaan. Maar de ware oorlog speelt zich pas af in het bed.
Bowie gaf ook nog als toelichting op deze versie: “If Vorticists wrote Rock Music it might have sounded like this.” En dat is helemaal waar! The Vorticisten waren Engelse Kubisten met Futuristische trekken. Hun werk werd gekenmerkt door harde, hoekige beelden, ontleend aan de machine en aan een stedelijke omgeving.
Deze opmerkingen gelden echter alleen voor de single-versie van het lied en ze worden versterkt door het bijbehorende clipbeeld. Het lied start met de hijgende geluiden van een op gang komende stoommachine en dat amechtige machinale ritme blijft de hele song door dreunen begeleid door beelden van een vizier, rook en zware ontploffingen. De muziek is aanzienlijk ruwer dan op Blackstar dat er bijna als te gepolijst tegen afsteekt, ook al door de vele oehoe-koren. En tegen die ruwheid en die van de tekst wordt dan de haast tedere stem van Bowie afgezet. Een prachtig contrast, dat ook nog wel, zij het veel minder scherp, in de veel kortere versie op het laatste album zit.

 

Workshop c.1914-5 Wyndham Lewis 1882-1957 Purchased 1974 http://www.tate.org.uk/art/work/T01931

Workshop c.1914-5 Wyndham Lewis 1882-1957 Purchased 1974 http://www.tate.org.uk/art/work/T01931

 

Schilderij: Vorticistisch werkstuk van Wyndham Lewis

Dit bericht is geplaatst in Algemeen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *