DE GEUR VAN …

13510919_1072849272812171_3649651726262593673_n

De geur van koeien
in een verre
stal, herinnering
van innigheid

Streep licht
over de vloer
Alleen in liefde
zijn wij nog

een voelend dier
Zo’n koele
zakdoek als de wind
ons blind zijn

aanreikt ligt in geen
mensenhand –
Roestige bijl

die in het hakblok
steekt; de thijm bloeit
bij de deur

 

Foto: Saskia Boelsums
Gedicht: Elly de Waard

 

 

Geplaatst in Algemeen, Eenzang Twee | 3 Reacties

GEWELD, BETEUGELD IN…

13903259_1090420147721750_5785663351323198864_n

Geweld, beteugeld in
Voortvarendheid, hartstocht
In helderheid verheven. Mijn
Liefde neemt de vormen van
Het vliegen aan. Ontroerend
Hoe de romp zich, biddend,
Zonder ogen, in het blauwe
Boort, zijn onverbiddelijk
Vertrouwen. Het heilig
Toegewijde van dingen, die

Eenmaal bewogen geraakt,
Zich niet meer af kunnen laten
Leiden. Hun niets ontziend
Vermogen. Leeg is de hemel, een
Onbeschreven blad en toch vol
Wellust van de wolken. Het
Helend aanwezige van iets
Groters, van een liefde zege-
Vierend over een werkelijkheid
Waarmee zij strijdig is.

 

Foto: Saskia Boelsums
Gedicht: Elly de Waard

Geplaatst in Een Wildernis van Verbindingen | 1 reactie

De Groene en mijn Eliot-vertaling

NPG P1687; T.S. Eliot by George Platt Lynes

Afgelopen week stond er een mooi stuk in De Groene (28-7-2016) van Graa Boomsma over Nederlandse T.S. Eliot-vertalingen. Dit naar aanleiding van het verschijnen van Prufrock door de meestervertaler Paul Claes. Eerder werd er van The Love Song of Alfred J. Prufrock al eens een
zeer verdienstelijke vertaling gemaakt door Nijhoff.
In mei 2013 publiceerde ik op dit blog een aantal stukken van Eliots gedichten die ik had vertaald, waaronder de hele eerste pagina van Prufrock. Ik was verrast te lezen dat Boomsma die hoog inschat.

Ik geef het citaat: “Ulysses-vertaler Paul Claes durft het aan Eliot naar het Nederlands over te zetten. Dat verdient respect. Het vertalen van poëzie is geen sinecure, het is nooit goed of het deugt niet. Vondsten genoeg. Van de versregels ‘I should have been a pair of ragged claws/ Scuttling across the floors of silent seas’ maakt Claes: ‘Ik zou liefst een stel ruige scharen zijn/ Dat zich rept over de bodem van stille zeeën’. En toch raakte ik geïrriteerd door Claes’ Nederlandse versie: rijmdwang, ritme en vertalen wat er niet staat, afwijkende woordkeus. Waarom wordt ‘And should I then presume/ And how should I begin?’ in het Nederlands het wat duistere ‘En wat zou ik me dan vermeten/ En hoe begin ik eraan?’? Vermeten?
Nijhoff vertaalde enigszins vrij maar wel ritmisch: ‘Wat matig ik mij dan aan?/ En met welke woorden vang ik aan?’
Claes moffelt ook woorden weg ten gunste van het rijm. De bekende beginregels van ‘Prufrock’ luiden: ‘Let us go then, you and I,/ When the evening is spread out against the sky/ Like a patient etherised upon a table’. Dat wordt: ‘Laten we dan gaan, jij en ik,/ Nu de avond ligt onder het firmament/ Als een met ether verdoofde patiënt’. De (operatie)tafel in de derde versregel is weggemoffeld.
Nijhoff en Elly de Waard maakten daarvan ‘als een patiënt onder narcose op een operatietafel’. De Waard vertaalt de tweede regel mooier en ritmischer dan Claes, maar wel ten koste van het rijm: ‘Als de avond uitgestrekt tegen de hemel ligt’. Zij is ook overtuigender als vertaalster als het gaat om het essentiële refrein ‘In the room the women come and go/ Talking of Michelangelo’. Zij maakt ervan: ‘In de zaal lopen de vrouwen af en aan/ terwijl hun gesprekken over Michelangelo gaan’. Op het lelijke onderschikkende voegwoord ‘terwijl’ na is De Waard esthetischer en accurater dan Claes. Hij verzint er, om het voegwoord te vermijden en om de regels te laten rijmen, iets bij wat voor mij onacceptabel is: ‘Door de kamer lopen vrouwen van niveau/ Te praten over Michelangelo’. Het rijmt wel maar het klopt niet. Nijhoff doet iets vergelijkbaars als hij de regels vertaalt als ‘In de kamer van mevrouw Zus en freule Zo/ in gesprek over Michelangelo’.”

Op grond van dit stuk heb ik het gewraakte ‘terwijl’ nu weten weg te werken en zien deze twee iconische regels er in mijn vertaling nu zo uit:

In de zaal lopen de vrouwen af en aan
Met gesprekken die over Michelangelo gaan

Elly de Waard

Geplaatst in Algemeen | 3 Reacties

WIJ TIJDGENOTEN VAN ELKAAR

12321273_1009617362468696_747643302030840581_n

De meesten van ons
hebben al geen graf meer
maar zijn, zoals zij zelf
verkozen, opgegaan

in vuur en uitgevlogen
over de Noordzee, zwarte
feniksen, verrezen en
verstrooid in as

Eenmaal ontsprongen
aan de aarde, te dichtbevolkt
met doden, zochten wij
in die schoot geen welkom meer

maar wilden eeuwig geboren
zijn en ongeborgen, desnoods
in water, maar wel omgeven
door lucht en vuur

 

Foto: Saskia Boelsums
Gedicht: Elly de Waard

Geplaatst in Proeven van Moord | 8 Reacties

Nu al het stof is neergeslagen..

13319946_1052084038222028_4811383068208229320_n

Nu al het stof is neergeslagen
en elk zich teruggetrokken heeft
op zijn verdriet, in een niet klagen

maar in aanvaarden zeker niet,
nu klopt alleen nog in de nacht
mijn hart zo wild en koortsloos en

van dromen over loopt mijn slaap
terwijl ik lig als op een bed
dat onder stroom staat en waaruit

ik telkens wakker schiet.
De afnemende maan ligt als
een schelpje in de zanderige

wolken van de ochtend, één schelp
die blootgewoeld is en die
parelachtig glanst. En ongeluk

duurt niet een leven lang
en over ons welft zich eenzelfde
hemel die ook ons herkansing biedt.

 

Foto: Saskia Boelsums
Gedicht: Elly de Waard

Geplaatst in Anderling | 2 Reacties