VANDAAG IS HET GEDICHTENDAG, GEEN BOWIEDAG

horses

Vandaag is het gedichtendag.
Ik lees vanavond voor in het Taverne in Bergen samen met nog een aantal andere dichters onder wie mijn oude schoolgenoot Neel Min.
Maar door mijn geconcentreerde aandacht voor het werk van David Bowie dat mij al sinds zijn dood bezig houdt, kreeg ik ook een beter zicht op mijn eigen werk uit die periode.
Ik onderkende opeens overeenkomsten in onderwerp. Braken de nieuwe elektronische mogelijkheden in de rock het eerst door in de experimenten van diverse Duitse groepen in de jaren zeventig (Kraftwerk, Neu!, Tangerine Dream, Harmonia), ook de onderwerpen veranderden daarmee. Het moderne verkeer ging een rol spelen in de teksten. Fahren Auf Der Autobahn van Kraftwerk is daar een voorbeeld van, maar ook Station To Station van David Bowie.
Wat mijn eigen werk betreft: de bundel Wildernis Van Verbindingen behandelt allerlei vormen van verkeer die ingezet worden om de geliefde persoon te bereiken. En alle problemen die bij zo’n LAT-relatie komen kijken. Naar mijn idee ademt deze bundel eenzelfde sfeer als de eerder genoemde muzikale snelwegen, technische mogelijkheden die ingezet worden voor een gevoel, voor de romantiek en de ellende daarvan.

 

De foto is van Diana Blok en Marlo Broekmans, heet Horses en staat op het omslag van de bundel waar ik het hier over heb. Voor mij geeft dit prachtige werkstuk (inclusief de titel!) precies aan wat het gevoel is dat aan deze gedichten ten grondslag ligt.

Geplaatst in Algemeen | Een reactie plaatsen

DAVID BOWIE en MARIA SCHNEIDER: SUE (Or In A Season Of Crime)

schneider_bowie_sue_1000sq

Met betrekking tot mijn nadere onderzoek naar het album dat David Bowie heeft nagelaten besprak ik in mijn vorige bloggings de nummers Blackstar en ‘Tis A Pity She Was A Whore.
Ik sla nu Lazarus even over om meteen naar Sue (Or In A Season Of Crime) te gaan. De reden daarvan is dat deze song samen met ‘Tis A Pity deel uitmaakt van een in 2014 door Bowie uitgebrachte single en dat beide songs bij nadere beschouwing elkaars pendant zijn. Hoe zit dat?
Ik schreef al dat de titel van ‘Tis A Pity She Was A Whore ontleend is aan een 16de eeuws Engels toneelstuk waarin de doden bij bosjes vallen. Bowie gebruikt echter in zijn song alleen de (ook zeer dodelijke) entourage van de Eerste Wereldoorlog om een ruige sekssituatie in neer te zetten.
In Sue (Or In A Season Of Crime) laat hij echter de ‘season of crime’ werkelijk plaatsvinden. Hij vertaalde het verhaal van het toneelstuk naar het heden en plaatste zichzelf in de rol van de broer die zijn zuster verleidt en tot zwangerschap brengt. Hij doodt haar als ze een ander trouwt en daaromheen vallen ook nog talloze andere slachtoffers.
Toen Bowie het idee voor deze song had benaderde hij Maria Schneider en stelde hij een samenwerking met haar voor. Maria Schneider is zelf een gelauwerde componist en het bijna 8 minuten lange stuk wekt de indruk dat het toch wel even geduurd heeft voor ze op één lijn zaten. Het is niettemin een indrukwekkend nummer geworden, maar evenals bij ‘Tis A Pity She’s A Whore het geval was is de Blackstar-uitvoering de helft korter maar veel en veel soepeler. Het vierkante gebonk van de gekochte seks vaart echter heel wel bij de wat minder soepele uitvoering!
Moet de tekst er nog bij? Die is in telegramstijl geschreven en valt wel te volgen. In de hedendaagse verwoording van het Renaissance-stuk zijn zelfs ‘x-rays’ doorgedrongen. Is hier een echo bedoeld van het kind dat Sue krijgt van haar broer? Of is het toch alleen Bowie’s eigen ervaring?
Laten we zeggen dat het een heel vrije overzetting is van een sierlijk, maar moordzuchtig en incestueus verhaal.

Geplaatst in Algemeen | Een reactie plaatsen

BOWIE’S BLACKSTAR: ‘JAMMER DAT ZE EEN HOER WAS’

CYy1zhvUMAAC91Z

De tweede track op het nieuwe Bowie-album Blackstar draagt de opmerkelijke titel ‘Tis a Pity She Was a Whore’. Deze naam behoort in oorsprong toe aan een 16de eeuws Engels toneelstuk dat werd geschreven door John Ford. Het stuk gaat onder meer over incest en is dan ook in zijn geschiedenis verscheidene malen langdurig verboden geweest.
In de recente geschiedenis van David Bowie is het lied van deze naam ook al eerder voorgekomen. Het werd in november 2014 twee keer uitgebracht. Een keer als verrassende opening – samen met Sue (Or in a Season of Crime) (dat ook op Blackstar staat) – van het compilatie-album Nothing has changed. En een keer, opnieuw samen met Sue, als single. Over dat compilatie-album valt nog wel iets te zeggen. Het geeft ‘een overzicht van 50 jaar Bowie’ maar het is weer typisch des Bowie’s om zo’n album dan te openen met het tegendeel van de titel, namelijk twee volstrekt nieuwe en anders georkestreerde songs. Nota bene met The Maria Schneider Jazz Orchestra! Bowie heeft zijn leven lang een diepe afkeer van jazz beleden.

De beide 2014-versies verschillen nogal van die op Blackstar en met name ‘Tis a Pity She Was a Whore vind ik eigenlijk in de eerste versie beter. Het is niet duidelijk of het Maria Schneider Orchestra hier ook op figureert. Ik heb nergens iets kunnen vinden dat daarover zekerheid biedt, maar het lijkt er wel op. De samenwerking met haar is maar zeer kortstondig geweest. Bowie is voor Blackstar verder gegaan met de band van Donny McCaslin die overigens wel uit haar orkest komt.

Eerst maar eens de ongewone, keiharde en tamelijk gewaagde tekst:

Man, she punched me like a dude
Hold your mad hands, I cried
‘Tis a pity she was a whore
‘Tis my curse, I suppose
That was patrol
That was patrol
This is the war

Black struck the kiss, she kept my cock
Smote the mistress, drifting on
‘Tis a pity she was a whore
She stole my purse, with rattling speed
That was patrol
This is the war

Het derde couplet is hetzelfde als het eerste, alleen de vierde regel is anders: ‘Tis my face, I suppose.
‘Smote’ is van ‘smite’: beuken, kwellen, (ver)slaan.
Volgens Bowie zelf drukt de song “the shocking rawness of the First World War” uit. Dat maakt het woord ‘patrol’ ook duidelijker. Op patrouille gaan. Maar de ware oorlog speelt zich pas af in het bed.
Bowie gaf ook nog als toelichting op deze versie: “If Vorticists wrote Rock Music it might have sounded like this.” En dat is helemaal waar! The Vorticisten waren Engelse Kubisten met Futuristische trekken. Hun werk werd gekenmerkt door harde, hoekige beelden, ontleend aan de machine en aan een stedelijke omgeving.
Deze opmerkingen gelden echter alleen voor de single-versie van het lied en ze worden versterkt door het bijbehorende clipbeeld. Het lied start met de hijgende geluiden van een op gang komende stoommachine en dat amechtige machinale ritme blijft de hele song door dreunen begeleid door beelden van een vizier, rook en zware ontploffingen. De muziek is aanzienlijk ruwer dan op Blackstar dat er bijna als te gepolijst tegen afsteekt, ook al door de vele oehoe-koren. En tegen die ruwheid en die van de tekst wordt dan de haast tedere stem van Bowie afgezet. Een prachtig contrast, dat ook nog wel, zij het veel minder scherp, in de veel kortere versie op het laatste album zit.

 

Workshop c.1914-5 Wyndham Lewis 1882-1957 Purchased 1974 http://www.tate.org.uk/art/work/T01931

Workshop c.1914-5 Wyndham Lewis 1882-1957 Purchased 1974 http://www.tate.org.uk/art/work/T01931

 

Schilderij: Vorticistisch werkstuk van Wyndham Lewis

Geplaatst in Algemeen | Een reactie plaatsen

BOWIE’S BLACKSTAR, ELVIS en het OCCULTE

CYP4H4NUoAEH7qS

De schok van Bowie’s dood heeft wereldwijd een lawine aan berichtgeving tot gevolg gehad. Dagelijks verschijnen er onbekende foto’s van hem, berichten over zijn leven en nieuwe naspeuringen omtrent zijn invloeden en de bedoelingen van zijn teksten en songs.

Zo zijn er aan de nu al talloze mogelijkheden tot interpretatie van de titelsong van het album Blackstar nog enkele belangrijke nieuwe feiten toe te voegen. Deze voorzien de betekenissen van nog meer gelaagdheid.
Het eerste is het bestaan van een onbekende en nooit uitgebrachte song van Elvis Presley die ook Blackstar heet en die wat tekst betreft een negatieve versie is van de titelsong van zijn film “Flaming Star” uit 1960. De tekst ervan luidt als volgt:

Every man has a black star
A black star over his shoulder

And when a man sees his black star

He knows his time, his time has come
Black star don’t shine on me, black star

Black star keep behind me, black star

There’s a lot of livin’ I gotta do

Give me time to make a few dreams come true, black star

Bowie is, evenals Elvis Presley, geboren op 8 januari, alleen twaalf jaar later, in 1947. Het lijkt me, ook al gezien Bowie’s grondige en onderzoekende aard, duidelijk dat hij van het bestaan van deze eerdere Blackstar op de hoogte moet zijn geweest en dat hij de titel doelbewust, ook als een referentie, heeft gebruikt. Dat Elvis en hij per jaar gerekend de geboortedatum delen zal voor hem zonder meer veel betekenis gehad hebben.
Het tweede nieuwe feit is dat er sinds de release van de single Blackstar, in november jongstleden, op Tumblr een website is verschenen die “The Villa of Ormen” heet, zijnde de raadselachtige naam van een villa die ook in Blackstar (zowel in tekst als in beeld) een belangrijke rol speelt. De site bestaat uit een aantal duistere en aan het occulte gerelateerde foto’s die ten dele uit de Bowie-clips komen. Er wordt overigens uitdrukkelijk bij vermeld dat de site niet van Bowie zelf afkomstig is. Uit de commentaren op de foto’s blijkt onder meer dat Bowie met zijn opmerking tegen saxofonist Donny McCaslin over ISIS (zie mijn eervorige blogging), heel goed ook de Eyptische godin Isis bedoeld kan hebben. Ter ondersteuning daarvan mogen ook diverse beelden uit de clip gelden, zoals de canoptische kruik en kandelaar. Deze kruiken zijn zogenaamde ‘grafvazen’ uit de Egyptische piramides. Daarin werden de belangrijke organen van de overledenen – zoals de lever (!) – apart bewaard om ze bij wederopstanding weer te kunnen gebruiken. Lazarus zelf is natuurlijk de bijbelse persoon van de wederopstanding uit de dood. De windsels waarin Bowie in de clips getoond wordt slaan zowel op Lazarus als op het mummificeren.
Met de link naar de Egyptische mythologie staat natuurlijk de deur open naar een onafzienbaar terrein van interpretaties, maar dat laat ik graag aan de individuele liefhebber over.
Tenslotte: het is bekend dat Bowie zich in zijn door heroïnegebruik geteisterde periode in Los Angeles (1975/76) diepgaand met het occulte (van de kabbalistiek met name) heeft bezig gehouden.

 2381

Geplaatst in Algemeen | 1 reactie

TIME TAKES A CIGARETTE, puts it in your mouth..

CZHKobRUgAANXLk

Time takes a cigarette, puts it in your mouth
You pull on your finger, then another finger, then your cigarette
The wall-to-wall is calling, it lingers, then you forget
Ohh-how-how-how, you’re a rock ‘n’ roll suicide

Deze afbeelding is de cover van Time van de afgelopen week met een van de volmaaktste foto’s van Bowie voorop. Maar het is natuurlijk niet deze ‘time’ die in dit prachtige, al zo jong geschreven lied*) wordt bezongen. Het is de tijd die op is, die voorbij is en daarom is de coverstory ook aan David Bowie gewijd.
Toch staat er zoveel in de tekst van deze song dat ook uitstraalt naar zijn eigen einde, ook al was dat dan volstrekt niet zelf gewenst:

You’re too old to lose it, too young to choose it
And the clock waits so patiently on your song
You walk past a cafe but you don’t eat when
you’ve lived too long
Oh, no no no you’re a rock ‘n’ roll suicide

Chevy brakes are snarling, as you stumble across the road
But the day breaks instead so you hurry home
Don’t let the sun blast your shadow
Don’t let the milk float ride your mind
You’re so natural – religiously unkind

Oh no love, you’re not alone
You’re watching yourself but you’re too unfair
You got your head all tangled up
but if I could only make you care
(..)
I’ve had my share, I’ll help you with the pain
You’re not alone

Wie schreef er in die tijd – en ook later, veel later – nog afgezien van de muziek, zulke goede teksten? Alleen al de beschrijving van de verschrikkelijke geluiden van de ‘melk vloot’ die kennelijk waar ook ter wereld nog voor het licht wordt het aanbreken van weer een dag aankondigen of aankondigden?
Bowie kende de eenzaamheid die hij beschrijft. Gelukkig was hij zelf ook niet alleen in zijn laatste ogenblikken.

*) Rock ‘n’ Roll Suicide, 1972 (van het album The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars

Geplaatst in Algemeen | 1 reactie