{"id":27386,"date":"2019-04-01T16:32:06","date_gmt":"2019-04-01T15:32:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ellydewaard.nl\/blog\/?p=27386"},"modified":"2019-04-18T12:38:33","modified_gmt":"2019-04-18T11:38:33","slug":"of-denk-over-prometheus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ellydewaard.nl\/blog\/?p=27386","title":{"rendered":"OF BESCHOUW PROMETHEUS"},"content":{"rendered":"


\n\"\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

In 1859 werd petroleum ontdekt in Pennsylvania.
\nKerosine, petroleum en paraffine begonnen al snel
\nin de plaats te komen van walvis-olie, potvis-olie en
\nspermaceti * was. . . Beschouw de walvisvangst
\nals frontier, <\/strong>en als\u00a0industrie<\/strong>. Is een product
\ngewenst, men krijgt het: big business.
\nDe Pacifische oceaan als lage-lonen-bedrijf. . .
\nhet walvisschip als fabriek, de walvisboot het
\nprecisie instrument. . . .<\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0– Charles Olson, Call Me Ishmael<\/em><\/p>\n

1<\/p>\n

Zou Prometheus, vloekend aan zijn rots
\nals hij het vuur overdacht, het in een holle stam
\n<\/span>gesmokkelde kleinood, en de excessen die hij
\nsinds zijn steeds verlengde straf moest ondergaan,<\/p>\n

het rijke antidotum van de oceaan vervloekt hebben,
\nzijn koude, kabbelende, onophoudelijke golfslag,
\naan flarden gekliefd door zwenkende bruinvissen,
\nwaterstof-plus-zuurstof opkloppend tot een mimicry\u00a0<\/span><\/p>\n

van harde koolstof, diamant van zuiverst water,
\n\u00f3nverboden element, door vuur doorsneden met in zijn
\nbreken de vergevende glimlach van regenbogen?
\nOf, zeereuzen overdenkend – van wie het schuldeloos<\/p>\n

voorgeslacht zich afkeerde van de kust, van haar
\n<\/span>verleidelijke boomgaarden, afzag van het grijpstaart
\ngeslinger van een brein dat een en al oog en klauw,
\ntjilpend over vishaak-strategie\u00ebn voor afpakken<\/p>\n

en zich toe\u00ebigenen, koos voor onderdompeling in
\nbewegende hellingen \u2013 ze hun gelijkmoedigheid hebben
\nbenijd, hun massief gemak (zo anders dan zijn eigen gefolterde
\n<\/span>rechtschapenheid), hun bestand zijn tegen verdrinken?<\/p>\n

2<\/p>\n

Hoe zouden deze grote walvisachtigen,\u00a0Houyhnhnm<\/em>
\nintelligenties zonder ledematen – niet geprikkeld door
\nde Promethe\u00efsche apenstreken, die ons haute
\ncuisine brachten, brandstapels en vuurwerk –<\/p>\n

al fresco\u00a0<\/em>inktvis etend en krill en door baleinen
\ngezeefd plankton opgediend krijgend, van wie de
\nonmanipuleerbare oren Olympische verdiepingen
\nvan sonar verkennen, de weergalm van ijsbergen<\/p>\n

analyseren, de massa van schepen berekenen,
\nzuiver op ervaring van het gehoor – hoe zouden
\ndeze genietende reservoirs van olie, was en
\nglycerine de potten hebben kunnen doorgronden<\/p>\n

die gereed gemaakt werden voor hun omzetting in vet
\nvoor een duizendtal kaarsen? Hoe, astronomen
\nvan het onzichtbare, zouden ze de brullende nimbus
\nhebben kunnen traceren van die roofzuchtige<\/p>\n

appetijt, onze honger naar de zon, of de plunderende
\nstraal-en-stuwmotor-pterodactili in kaart hebben
\nkunnen brengen, robots gevoed door hun opvolger,
\nvuurdrinkende vampieren van fossiele brandstof?<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Schilderij: Jan Cossiers, Prado
\nGedicht: Amy Clampitt, uit\u00a0The Kingfisher
\n<\/em>Vertaling: Elly de Waard<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"


\n\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-27386","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-algemeen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ellydewaard.nl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27386","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ellydewaard.nl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ellydewaard.nl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ellydewaard.nl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ellydewaard.nl\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27386"}],"version-history":[{"count":29,"href":"https:\/\/www.ellydewaard.nl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27386\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27510,"href":"https:\/\/www.ellydewaard.nl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27386\/revisions\/27510"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ellydewaard.nl\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ellydewaard.nl\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ellydewaard.nl\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}