CHR.J. VAN GEEL 100 JAAR 1917-2017

 

Vandaag, 12 september 2017, is het honderd jaar geleden dat Chr. J. van Geel (in de wandeling: Chris van Geel) werd geboren. Hij stierf in 1974.
Van Geel is een van de grote Nederlandse dichters van de vorige eeuw. Hij begon zijn artistieke leven als beeldend kunstenaar en was een van de eerste jonge surrealisten in dit land. Hij maakte onder meer naam met installaties die door zijn kunstbroeder, de fotograaf Emiel van Moerkerken, werden vastgelegd.

Mede door de oorlog kostte het hem geruime tijd om zijn stijl als dichter te vinden. Zijn literaire opvattingen waren gevormd door Eddy du Perron en het tijdschrift Forum, maar ondergingen uiteraard ook invloeden vanuit het surrealisme en Dada.

Pas in 1958 debuteerde hij bij Van Oorschot (met Spinroc en andere verzen). Bij deze uitgever zouden vervolgens al zijn bundels (op twee na bij Polak & Van Gennep) evenals de belangrijke posthume uitgaven verschijnen.
Van Geel koos zeer bewust voor Van Oorschot omdat hij daarmee zijn band met Forum en de klassieke poëzie zichtbaar wilde maken. Toen hij eenmaal zijn vorm als dichter had gevonden kon hij ook de beeldende kunst weer opvatten. Een solotentoonstelling in het Stedelijk Museum in Amsterdam onder Sandberg (1961-62) was het eerste gevolg. Later volgden nog vele exposities, ook posthuum. Zie hiervoor en voor meer details de website www.chrisvangeel.nl

Vertoonden veel gedichten in zijn eerste bundel nog het speelse van Gorter, het streven naar de strengere, beknopte vorm die zijn handelsmerk zou worden was van het begin af aan in zijn werk zichtbaar. Ik wil hier ter verduidelijking een vergelijking maken. De strengheid, gekoppeld aan een grotere toegankelijkheid die de terecht hoog gekwalificeerde laatste gedichten van Gerrit Kouwenaar kenmerken, bezat het werk van Van Geel eigenlijk al van meet af aan. Zijn speelse en lossere kant bracht hij al spoedig onder in wat hij naar het tijdschrift Barbarber stuurde. Het is apart verzameld in de posthume bundel Dank aan de koekoek.

Het is nu een eeuw geleden dat Van Geel werd geboren, maar de bekendheid van zijn werk en zijn persoon zijn nog steeds niet heel groot, ondanks het feit dat hij een vaste schare van bewonderaars heeft.
Zo is er bijvoorbeeld nog steeds geen biografie van hem, terwijl er van mensen die recenter overleden en in feite nog niet eens onbekend zijn, zo ongeveer wekelijks biografieën verschijnen.

En dan is er nog iets. De bijzondere tentoonstelling die Van Geel ooit had in het Stedelijk Museum in Amsterdam, heeft hij indertijd in zijn geheel aan dit museum geschonken, omdat hij deze als een statement zag, als een eenheid die hij bij elkaar wilde houden.

Waarom die niet nog eens opnieuw geëxposeerd ? Zo vragen wij van de Stichting Van Geel ons af, daarin gesteund door vriend en liefhebber van Van Geel K.Schippers, oftewel Gerard Stigter.
Deze honderdste geboortedag zou daar een prachtige aanleiding voor zijn!

ELLY DE WAARD

Foto: Maria Austria

Geplaatst in Algemeen | 3 Reacties

DICHTEN, HIER EN NU

 

En in een tijd, waarin een dichter
geworden is tot curiosum, tot
marginaliteit, een tijd ook
waarin talen (als de zijne)
zich vermengen of verdwijnen –

toch dichter te willen zijn
van zo’n historisch rijk, maar klein
en koppig taalgebied, dat van
een eigenzinnigheid van zeggen is
en in benoemen authentiek.

 

Elly de Waard, Anderling

Geplaatst in Anderling | 7 Reacties

RIBBELINGEN

Het genot de ruwheid
aan te raken van een

schors, dat aan een boom vast
zit, dit schors aan deze

boom en het verschil met
dat, dat gladder is, aan

die en dat het onbestoft
is, wel bestoven

met zand en vocht –
te voelen dat je vingers

leven, dat hun huid
een eigen tekening

draagt van ongesteven
onverharde schors

dat zo sensibel is
omdat de fijnste zenuwen

er met de ribbelingen
zijn verweven

 

Beeld: NASA, oppervlakte van Mars
Gedicht: Elly de Waard, Het Zij

 

Geplaatst in Algemeen | 2 Reacties

DE WILDEMAN EN DE HONDEN

De wildeman

met de drie brakken met
lekkende tong

haar wapen, rood
op een wit fond

de trouw voorstellend van
een hond –

de wildeman
kon ik die zijn? die

schilddrager van
haar drievoudig

verbeeld standvastig zijn
aan altijd

anderen immers dan
aan mij?

 

Gedicht: Elly de Waard, Eenzang

 

 

Geplaatst in Algemeen | 1 reactie

CHATEAU DE LESVAULT

Na de modder en de ruw
geschoren hagen, als borstelige
wormen langs de paden kruipend

door de wildernis, is het
of je wordt opgetild door de
hoogheid van het park met zijn

tot in de hemel reikende kruinen;
hoe aandoenlijk gloeit dan
in de schemering de steenkolos

uit zijn vensternissen, hoe
geheimzinnig goeiig rusten de
massieve klauwen; en binnen

heerst er opwinding, er zijn
bezoekers, nieuwe gasten, mooie
vrouwen die, bij het open vuur

in de hal, in afwachting van
het maal, de lak op hun glanzende
nagels beschouwen.

 

Gedicht: Elly de Waard, Anderling

Geplaatst in Algemeen, Anderling | 2 Reacties

WIJ, GEZIEN IN TIJD EN RUIMTE

                                                                     Science discovers, art digests

Nieuwsgierigheid reed over Mars
zij zag het landschap, legde het
voorzichtig vast en zeefde zand
en korrels slijpsel die een onbekende
wind verpulverd had en afgeblazen
van ons vreemde maar voor waar
te nemen rotsen

In sneeuw van koolstofdioxides
droge ijskristallen zette zij
haar kleine sporen namens ons
op honderd miljoen mijlen afstand
zeer verdiept in de processen
van hoe water steen slijt en hoe wind –
zeer verdiept in wat zij vond

Zusterplaneet van de aarde
die ooit water had – zelfs oceanen
dat wil zeggen mogelijk leven –
die misschien ons voorbeeld was?
Ook wat lot betreft, zo’n honderd miljoen
jaren her en eerder –
of vooruit gerekend vanaf heden?

 

Foto: NASA’s Mars Reconnaissance Orbiter: Dragon Scales of Mars
Gedicht: Elly de Waard: In die Tijd die

Op de foto is een verweerd Marslandschap te zien dat oorspronkelijk de bodem van een oceaan was.

Geplaatst in Algemeen | 2 Reacties

DAAR AANGEKOMEN

De zoelte. Hemdsmouwen.
Met draaiende heupen bestijgen

zij de buitentrappen, de vrouwen,
haar rokken stuiven op.

O heerlijk zicht op
een andere wereld, naakte

dijen, ronding van een kuit
en het onbestemd beseffen

van nabijheid, huid aan
huid aan huid aan

huid

 

Beeld: Gabriele Viertel, Narcissa
Gedicht: Elly de Waard, Eenzang

Geplaatst in Algemeen | 2 Reacties
Pagina 3 van 5312345...102030...Minst recente »